با توجه به اینکه معماری جزو لاینفک ساختمان سازی است قصد داریم آخرین ضوابط مصوب معماری

بر اساس ضوابط شهرداری را که در بخش های مختلف معماری مانند ضوابطی که برای ساخت آسانسور

،پله و نور گیر وجود دارد را مورد بررسی قرار دهیم. رعایت قوانین و ضوابط شهرداری در هنگام اجرای عملیات

ساخت و ساز امری الزامی است تا از بروز مشکلات در هنگام اخذ مجوز های عدم خلافی و پایان کار ساخت جلوگیری شود.

ضوابط مصوب معماری
مهم ترین ضوابط شهرداری برای ضوابط مصوب معماری
۱- بر اساس پیوست ۲ مبحث پانزدهم مقررات ملی ساختمان ، حداقل ابعاد مفیدی که برای

چاله آسانسورهای ۴ نفره نیمه اتوماتیک، عرض ۱۴۰ و طول ۱۶۰ سانتیمتر در نظر گرفته می شود.

که با توجه به اینکه طبق ضوابط ابلاغی ابعاد مفید چاه آسانسور۱۶۰*۲۰۰ سانتیمتر است، ابعاد مفید ۱۴۰*۱۶۰ سانتیمتر برای املاک ریزدانه با مساحت سند حداکثر ۲۰۰ مترمربع و یا کمتر، ملاک قرار می گیرد.

۲- براساس۳-۱-۴-۴-۴ مبحث سوم مقررات ملی ساختمان ، اندازه ی راه پله باید تقریبا ۱۱۰ سانتیمتر

عرض مفید باشد، در صورتی که مجموع تعداد متصرفان همه طبقات استفاده کننده از راه پله کمتر

از ۵۰ نفر باشد که دراین صورت عرض مفید می تواند به حداقل ۹۰ سانتیمترکاهش داده شود،

لذا چنانچه مساحت سند حداکثر ۲۰۰ مترمربع و یا کمتر باشد و ساختمان مربوطه نیز حداکثر

تا ۵ سقف و با اسکلت فلزی طراحی گردد و تعداد کل ساکنین آن نیز کمتر از ۵۰ نفر باشند،

عرض پاگرد میانی ، یک متر ( که پله ای در پاگرد قرار نگیرد ) و عرض پاگرد در ورودی آپارتمان

(هم تراز با سطح واحد) ۱٫۲۰ متر، ابعاد مفید و تمام شده راه پله ( به هنگام بهره برداری) ۲* ۴٫۶۰ متر درنظر گرفته شود .

در صورتی که ارتفاع هرپله نیز حداکثر تا ۱۸ سانتیمتر باشد نیزقابل قبول است. بدیهی است

ساختمان های مشمول رعایت ضوابط شهرداری و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد

معلول جسمی- حرکتی از مواد این متن مستثنی هستند و باید ضوابط مربوط به آنان مانند گذشته رعایت شود.

۳-املاکی که از رعایت براصلاحیه ، حداکثر بر۶ متر و مساحت آن حداکثر ۲۰۰ مترمربع و کمتراست

در کنار رعایت مواد بند ۱ و ۲ این دستورالعمل ذکر شده است، الزامی به تامین لابی نداشته باشد .

قابل ذکر است دررابطه باعدم اجرای لابی اتخاذ تدابیر حفاظتی و ایمنی لازم برای پیشگیری و کاهش

آثار تخریبی درزمان وقوع حریق، جزو ضروریات است.

ضوابط مصوب معماری براساس ضوابط شهرداری برای راه پله و آسانسور جهت زمین های بیشتر از ۲۰۰ متر
ضوابط شهرداری برای راه پله و آسانسور
با ادغام ضوابط شهرداری برای راه پله ی معلولین و آسانسور و ایمنی و آتش نشانی در مورد راه پله و آسانسور مورد نیاز در طرح های مسکونی به نتایج زیر می رسیم :

۱- ابعاد داخل به داخل باکس راه پله ۲۴۰ در ۴۸۰ سانتیمتر. ( ضمنا چشم پله نداشته باشد برای جلوگیری از دودکش شدن باکس راه پله .)

۲- ابعاد داخل به داخل باکس آسانسور ۱۶۰ در ۲۰۰ سانتیمتر.

۳- زمانی که در هر طبقه تا چهار واحد مسکونی وجود داشته باشد یک واحد راه پله و آسانسور کافی است.

۴- لابی جلوی آسانسور را باید در ابعاد ۱۵۰ در ۱۵۰ سانتیمترطراحی کنند.

۵- اگر در هر طبقه بیش از چهار واحد مسکونی وجود داشته حداقل دو واحد راه پله و آسانسور.

۶- ارتفاع پله ۱۷ سانتیمتر وعرض کف پله ۳۰ سانتیمتر و دیوار دور تا دور باکس راه پله و باکس آسانسور ۲۰ سانتیمتر.

برای ارائه نقشه های کامل یک پرو‍ژه مراحل زیر بایستی انجام شود:
ضوابط شهرداری راه پله ها
اولین مرحله : ضوابط مصوب معماری بر اساس ضوابط شهرداری مربوط به کارفرما

پس از انجام مراحل اولیه عقد قرارداد زمین محل اجرای پروژه طی صورتجلسه ای به طراح یا مشاور داده می شود.

مرحله دوم: ( فاز صفر )

شامل مطالعات فاز صفر پروژه , اقلیم , اطلاعات اولیه , خصوصیات و استانداردها و ضوابط مورد نیاز طرح است.

مرحله سوم: ( فاز یک )

طراحی فاز یک بر اساس نتایج به دست آمده از بررسی ها و تجزیه و تحلیل سایت مورد نظر است.

این مرحله شامل طراحی نما، پلان , و مقطع و محوطه سازی است.

مرحله چهارم : ( فاز دو )

بعد از تائید شدن نقشه های فاز یک ( معماری ) , برای طراحی و محاسبات سازه ای و تاسیسات الکتریکال و مکانیکال تحویل مهندسین عمران و مکانیک و برق داده می شود.

بعد از دریافت از تائیدیه نهایی نقشه های معماری , سازه و تاسیسات مرحله نهایی , طراحی نقشه های اجرایی پس از انطباق نقشه های سازه و تاسیسات با نقشه های معماری است.

مرحله پنجم : ( فاز سه )

این مرحله جزو مراحل اجرا و نظارت است.

ضوابط شهرداری برای نورگیری ، پاسیو یا حیاط خلوت
ضوابط شهرداری برای نورگیری پاسیو یا حیاط خلوت
ضوابط نورگیری برای قطعات کوچکتر یا مساوی ۲۰۰ متر مربع

حداقل مساحت نورگیری در قطعات کوچکتر یا مساوی ۲۰۰ متر مربع برای فضاهای اصلی معادل ۶% (شش درصد ) مساحت زمین و حداقل بعد نورگیر ۲ متر الزامی است.

(به اتاق های خواب و هال و نشیمن و پذیرایی و ناهارخوری فضاهای اصلی میگویند )

حداقل مساحتی که برای نورگیری در قطعات کوچکتر یا مساوی ۲۰۰ متر مربع برای فضاهای فرعی معادل ۳% (سه درصد ) مساحت زمین و حداقل بعد نورگیر ۲ متر الزامی است. ( به آشپزخانه و انباری فضای فرعی می گویند)

ضوابط شهرداری برای نورگیری در قطعات بزرگتر از ۲۰۰ متر مربع

حداقل مساحت نورگیری در قطعات بزرگتر از ۲۰۰ متر مربع برای فضاهای اصلی معادل ۱۲ متر مربع و حداقل بعد نورگیر ۳ متر الزامی است .

( فضاهای اصلی به اتاق های خواب و هال و نشیمن و پذیرایی اطلاق می شود. )

حداقل مساحت نورگیری در قطعات بزرگتر از ۲۰۰ متر مربع برای فضاهای فرعی معادل ۶ متر مربع و حداقل بعد نورگیر ۲ متر الزامی است .

در صورتی که از یک نورگیر دو یا چند واحد مسکونی مستقل نورگیری می کنند

فاصله دوپنجره فضای اصلی روبروی هم ۶ متر الزامی است .

فاصله دوپنجره فضای فرعی روبروی هم ۴ متر الزامی است .

فاصله دوپنجره ، یک فضای اصلی ویک فضای فرعی روبروی هم ۴ متر الزامی است .

ضوابط ابعاد و مساحتهای نورگیر و حیاط خلوت های مذکور برای ساختمانهای معمولی تا پنج طبقه مسکونی ملاک عمل میباشد.